ابن البلخي

56

فارسنامه ابن بلخى ( فارسى )

مسلمان شوند . اين قوم كى اشارت بديشان است ، « 1 » پارسيان‌اند و در اين دو آيه نكته‌اى است سخت نيكو ، چنانك كم مفسّرى دريابد و اين نكته دليل است بر آنك هيچ عزّى « 2 » و قوّتى بالاء عزّ « 3 » و قوّت اسلام نيست و هيچ مذلّتى چون مذلّت جهودى نيست و شرح اين نكته آن است كى در آيه اوّل ، خبر داده است كى چون جهودان نبىّ خويش را بكشتند ، بندگان را ، يعنى پارسيان را بر ايشان ، [ 7 f ] گماشتيم با نيرو و بطش [ 1 ] سخت تا ايشان را عقوبت كردند و ديار ايشان بگرفتند و در آية دوم ، نويدى دهد كى مسلمانان [ آن ] قوم را قهر كنند و بشكنند و ديار ايشان بگيرند آنگاه كى مسلمان شوند ، پس درين ميانه ، فرق ميان عزّ اسلام و ذلّ [ 2 ] جهودى پديد آمد ، كى تا به چه اندازه است - هميشه اين عزّ پاينده باد - و در قرآن يك لفظ پارسى [ 3 ] است و اين از غرايب است و مسئله هاى مشكل ، كى امتحان كنند فضلا را بدان . و اين لفظ در سورهء أ لم تر كيف [ 4 ] است ، آنجا كى مىگويد - جلّ من قائل - : تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ . « سجّيل » [ 5 ] را « 4 » دو سه معنى است [ كى ] گويند مفسّران : يكى آن است كى سنگى سخت و ديگر كى سنگى

--> ( 1 ) . p : « كى » حذف شده است . ( 2 ) . p : عزمى . ( 3 ) . p : عزم . ( 4 ) . pb : « سجيل » ندارد .